Rozwój nowych technologii, automatyzacja zadań w zakładach, wprowadzanie sztucznej inteligencji, która pozwala na koordynację pracy maszyn i zwiększenie produktywności - to nieliczne przykłady zmian oblicza przemysłu jaki wywołuje koncepcja Przemysłu 4.0, która dotyka wszystkie sektory gospodarki. Jej wpływ jest nieunikniony, natomiast będzie on zależeć od gotowości każdego regionu do reagowania, akceptowania i przyjmowania zmian.
Dynamiczne zmiany technologiczne, społeczne i gospodarcze wymuszają na decydentach podejmowanie inicjatyw mających na celu kreowanie warunków dla rozwoju przedsiębiorstw. W obliczu tych zmian do takich wyzwań należy przygotowanie odpowiednich warunków do rozwoju Przemysłu 4.0 i budowa ekosystemu wsparcia innowacji w regionie.
Przemysł 4.0 jako szansa rozwojowa regionu
Aktualne zmiany technologiczne, społeczne i gospodarcze powodują podejmowanie działań także wśród przedstawicieli Małopolski. W najnowszej Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego 2030 zdiagnozowano kluczowe wyzwania w obszarze Przemysłu 4.0, jako jedną z głównych szans rozwojowych regionu. Jednak z koncepcją Przemysłu 4.0 związanych jest wiele warunków, zwłaszcza związanych z samym kształceniem społeczeństwa i biznesu
w tym zakresie.
Jednym z ważniejszych działań na poziomie regionu w zakresie wdrażania i popularyzacji Przemysłu 4.0 jest m.in.:
- spójny jednolity program promocji Przemysłu 4.0 w Małopolsce
- promocja i upowszechnienie optymalnych wzorców i standardów zarządzania
w innowacyjnym przedsiębiorstwie - opracowanie strategicznych badań, analiz i diagnoz odnośnie identyfikacji dobrych praktyk zarządzania oraz metod wsparcia kompetencyjnego przedsiębiorstw
- promocja nowych technologii i rozwiązań w standardach 4.0
- budowa regionalnej sieci ekspertów Przemysłu 4.0
- rozwój współpracy między interesariuszami w temacie Przemysłu 4.0, a ekspertami
w zakresie wzmacniania kompetencji
Proces wdrażania koncepcji Przemysłu 4.0 musi koncentrować się przede wszystkim na budowaniu świadomości znaczenia standardów 4.0 w tworzeniu innowacyjnych
i konkurencyjnych przedsiębiorstw, a także na promocji potrzeby zmiany w postawach
i zachowaniach pracowników oraz menadżerów. Jest to o tyle ważne, gdyż Województwo Małopolskie posiada znaczący w skali kraju potencjał społeczno-gospodarczy.
Działania MARR S.A. w promocji Przemysłu 4.0
W tym procesie istotną rolę odgrywa także Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego, która w kwietniu 2019 rozpoczęła realizację projektu ECOS4IN (Cross-borde4r Ecosystem for Industry 4.0 – Transgraniczny ecosystem dla Przemysłu 4.0). Projekt jest finansowany
z programu INTERREG Europa Środkowa w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Głównym celem projektu ECOS4IN jest poprawa regionalnych zdolności innowacyjnych poprzez współpracę transnarodową w Europie Środkowej między podmiotami zainteresowanymi wdrażaniem idei Przemysłu 4.0. Dodatkowo rezultatem projektu jest opracowanie Planu Działania służącego zidentyfikowaniu wyzwań dla wdrożenia idei Przemysłu 4.0 w ramach integracji biznesu, społeczeństwa, polityki rozwoju.
Europa Środkowa jest bardzo heterogenicznym obszarem składającym się z rozwiniętych regionów z dobrze funkcjonującymi systemami innowacyjnymi, charakteryzującymi się silnymi powiązaniami między swoimi aktorami, jak również z przeważnie wiejskich
i peryferyjnych regionów charakteryzujących się niskim poziomem badań i rozwoju oraz słabymi powiązaniami w ramach systemu innowacji. Szansą na zwiększenie potencjału innowacyjnego w regionach jest rozwój ekosystemów wiedzy, współpraca między różnymi podmiotami, wzmacnianie powiązań między węzłami wiedzy na poziomie regionalnym, krajowym, a także międzynarodowym.
Działania w ramach projektu ECOS4IN
Początkowym działaniem Projektu ECOS4IN była analiza obecnej sytuacji w regionach odnośnie Przemysłu 4.0, co pozwoliło każdemu partnerowi zidentyfikować braki w jego systemie, ale także możliwości i zasoby. Strategia rozwoju ekosystemu pomiędzy partnerami jest stosunkowo podobna, istnieją pewne różnice w koncentracji i celach, które są uwarunkowane wynikami w zakresie innowacji oraz dojrzałością cyfryzacji. Dobrze rozwinięte regiony skupiają się na wzmacnianiu współpracy pomiędzy lokalnymi
i międzynarodowymi graczami oraz „dostrajaniu” sieci regionalnej. Regiony średnio rozwinięte koncentrują się na działaniach uświadamiających i rozwoju narzędzi wsparcia.
W regionach słabiej rozwiniętych nacisk położony jest na wzmacnianie roli pośredników, działaniach uświadamiających i promowaniu udanych działań pilotażowych.
Kolejnymi etapami w projekcie było opracowanie koncepcyjnego modelu ekosystemu dla idei Przemysłu 4.0 w regionach, który następnie w ramach działań pilotażowych był stosowany w obszarach partnerskich. Działania pilotażowe pozwoliły przetestować
i sprawdzić, które rozwiązania najlepiej sprawdzą się w poszczególnych regionach i miały kluczowe znaczenie dla końcowej części projektu.
Obecnie każdy z partnerów realizuje ostatni etap projektu, polegający na opracowaniu finalnego plan działań mającego na celu poprawę warunków ramowych i polityk w celu wzmocnienia regionalnego potencjału innowacyjnego oraz poprawy współpracy i utrzymania powiązań między kluczowymi podmiotami RIS3.
Projekt realizowany jest w konsorcjum, w skład którego weszły: Ústecký Kraj – lider projektu (Czechy), Università Cà Foscari Venezia (Włochy), Pannom Novum West – transdanubian Regional Innovation Nonprofit Ltd. (Węgry), Business Uper Austria – OÖ Wirtschaftsa gentur GmbH (Austria), Koprivnički poduzetnik (Chorwacja), Fondazion E Giacomo Brodolini (Włochy) oraz Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego (Polska).
Anna Zych, MARR S.A.
Kinga Murzyn, MARR S.A.
